კოკოსის ზეთი, რომელიც სამზარეულოდან სილამაზის სალონამდე ყველგანაა გავრცელებული, შესაძლოა ავიაციის მდგრადი მომავლის ერთ-ერთ მთავარ გმირად იქცეს. იაპონელმა მეცნიერებმა პიონერული ექსპერიმენტების სერია ჩაატარეს და შედეგებმა მოლოდინს გადააჭარბა.
განსაკუთრებული მეთოდი, განსაკუთრებული შედეგი
ოსაკის მეტროპოლიტენური უნივერსიტეტის მკვლევარებმა შეიმუშავეს ეგრეთ წოდებული თანა-გამხსნელის მეთოდი, რომელიც სხვა ბიოსაწვავების წარმოებისგან მკვეთრად განსხვავდება. მაშინ, როდესაც ჩვეულებრივი ბიოსაწვავის სინთეზი მაღალ წნევასა და ინტენსიურ გათბობას მოითხოვს, კოკოსისგან ავიაციური საწვავის მიღება ოთახის ტემპერატურასა და შედარებით დაბალ სითბოზე ხდება. ეს პროცესი თავიდანვე ნახშირბადის კვალს მინიმუმამდე ამცირებს — წარმოების ეტაპზევე.
პროცესში გამოყენებულია კომერციული ზეთის მოპოვებისას გადაყრილი კოკოსის ნარჩენები, აცეტონი და ალკოჰოლი. განსაკუთრებით მიმზიდველია ის ფაქტი, რომ გვერდითი პროდუქტებად გლიცერინი და ბიოდიზელი მიიღება, ხოლო გამოყენებული რეაგენტები — აცეტონი და ალკოჰოლი — ხელახლა გამოსაყენებლად ბრუნდება. ეს ნამდვილად წრიული, ეკოლოგიური ციკლია.
მიკრო-რეაქტიულ ძრავაში — მაღალი შედეგები
ექსპერიმენტის მთავარი ეტაპი მაინც ის იყო, რომ საწვავი კეროსინთან შეზავებული ფაქტობრივ მიკრო-რეაქტიულ ძრავაში გამოსცადეს. 10-90-დან 50-50-მდე სხვადასხვა შეფარდებით ჩატარებულმა ტესტებმა აჩვენა, რომ თერმული ეფექტურობა სუფთა კეროსინის მაჩვენებლის ტოლი იყო. ტესტების ძირითადი შედეგები შემდეგია:
- დამწვარი ნახშირწყალბადების ემისია (ე.წ. UHC, რომლებიც ბუტანის მსგავს ნაერთებს მოიცავს) 5-დან 40 პროცენტამდე შემცირდა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც თვითმფრინავი მიწაზე იმყოფება და ძრავი უმოქმედოდ მუშაობს.
- თერმული ეფექტურობა სუფთა კეროსინის ტოლი დარჩა.
- CO2 და აზოტის ოქსიდის დონე კეროსინის მსგავსი შენარჩუნდა.
ეს შედეგები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ კუთხით, რომ კვირის ყველაზე გამამხნევებელ სიახლეებს შორის სულ უფრო ხშირად ჩნდება გარემოს დაცვასთან დაკავშირებული სამეცნიერო მიღწევები.
კომერციულ გამოყენებამდე — კიდევ ერთი ნაბიჯი
მკვლევარები ხაზს უსვამენ, რომ ეს პირველი ექსპერიმენტებია, რომლებიც კოკოსისგან დამზადებულ ბიოსაწვავს რეაქტიულ ძრავაში ამოწმებს. კომერციალიზაციამდე დამატებითი კვლევაა საჭირო — ძირითადად ნახშირბადის მონოქსიდის ემისიების გამო, რომელსაც მიწაზე მომუშავე პერსონალზე ზემოქმედება შეიძლება ჰქონდეს. ეს გამოწვევა სერიოზული გათვალისწინებას მოითხოვს, სანამ ტექნოლოგია ფართო გამოყენებაში შევა.
საინტერესოა, რომ მსგავსი ეკოლოგიური ინიციატივები მსოფლიოში სულ უფრო ხშირდება — ათენის ყოფილი აეროპორტი ევროპის უდიდეს სანაპირო პარკად იქცევა, რაც კიდევ ერთი მაგალითია იმისა, თუ როგორ შეიძლება ძველი ინფრასტრუქტურა მწვანე მომავლის სამსახურში ჩადგეს.
ეს კვლევა კარგი ამბავია, რადგან გვიჩვენებს, რომ ბუნებრივ, ფართოდ ხელმისაწვდომ პროდუქტს — კოკოსის ზეთს — შეუძლია ავიაციის ეკოლოგიური ტვირთი შეამსუბუქოს და მსოფლიოს ნახშირბადნეიტრალური მომავლისკენ ერთი ნაბიჯით მიახლოვოს. მეცნიერება ისევ გვიჩვენებს, რომ პასუხები ზოგჯერ ყველაზე ჩვეულებრივ ადგილებში იმალება.
წყარო: goodnewsnetwork.org
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი პოზიტივი. (2026). კოკოსის ზეთი თვითმფრინავების მწვანე საწვავად იქცევა. 22 ოქტომბერი, 2026. https://shenipositive.ge/kokosis-zeti-tvitmfrinav/



