უხილავი მეომრები: ლისაბონი კოღოებს სტერილური კოღოებით ებრძვის

ლისაბონი ახალ, გარემოსთვის უსაფრთხო მეთოდს სცდის დენგეს და სხვა სახიფათო დაავადებების გავრცელების შესაჩერებლად — და ამ ბრძოლაში მოკავშირედ თავად კოღოები ჰყავს. პორტუგალიამ ალვალადეს უბანში 30 000 სტერილური მამრი კოღო გაუშვა, რაც ამ ფაზის მესამე და საბოლოო განთავსება გახდა. სულ მთლიანად, ქვეყნის მასშტაბით უკვე 60 000 სტერილური კოღო გათავისუფლდა.

როგორ მუშაობს ეს მეთოდი?

იდეა მარტივი და ელეგანტურია: მამრი კოღოები ადამიანებს არ კბენენ — მხოლოდ მდედრები კბენენ, და ისიც მხოლოდ კვერცხების განვითარებისთვის სისხლის მოსაპოვებლად. მამრების ერთადერთი მიზანია შეჯვარება. სწორედ ეს ხდის სტრატეგიას ეფექტურად.

თუ ველურ პოპულაციაში სტერილური მამრების დიდი რაოდენობა გაიშვება, ისინი ნაყოფიერ მამრებთან კონკურენციაში ჩაება. მდედრი, რომელიც სტერილურ მამრს შეუჯვარდება, შთამომავლობას ვერ გააჩენს. ამ პროცესის მუდმივი გამეორებით კი პოპულაციის გამრავლების ტემპი თანდათანობით მცირდება — ქიმიური პესტიციდების ან გენეტიკური მოდიფიკაციის გარეშე.

მეცნიერები რას სწავლობენ?

პროექტის მთავარი მკვლევარი, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექიმი აფონსო მორეირა განმარტავს, რომ სტერილური მწერების ტექნიკა სოფლის მეურნეობაში მრავალი წლის განმავლობაში წარმატებით გამოიყენება და მისი უსაფრთხოება დამტკიცებულია. ამჯერად, ევროპულ ქალაქებში დაავადებების გამავრცელებელ კოღოებთან ბრძოლაში მისი გამოყენება ახალ ნაბიჯს წარმოადგენს.

- რეკლამა -

ამ ეტაპზე მკვლევარების მთავარი კითხვა პოპულაციის დაუყოვნებელი შემცირება კი არ არის, არამედ — სად და რამდენ ხანს ვრცელდებიან გათავისუფლებული კოღოები ქალაქის პირობებში. ეს ძირითადი მონაცემები შემდგომი, უფრო ფართომასშტაბიანი ჩარევის საფუძველს ჩაუყრის. პოპულაციაში სტერილური მამრები ველურ კოღოებს კონკურენციას გაუწევენ, რაც გრძელვადიან პერსპექტივაში გამრავლების შეფერხებას გამოიწვევს.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

აზიური ვეფხვის კოღო, რომელიც ამ პროგრამის სამიზნეა, დენგეს, ზიკასა და ყვითელი ცხელების გადამტანია. კლიმატის ცვლილების ფონზე ეს სახეობა სულ უფრო ჩრდილოეთით ვრცელდება, ამიტომ ქიმიკატებისგან თავისუფალი, ბუნებრივი კონტროლის მეთოდის შემუშავება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ხდება. მსგავსი ინიციატივები მჭიდროდ უკავშირდება ჯანდაცვის სფეროში გამჭვირვალობისა და ახალი გადაწყვეტილებების ძიების ფართო ტენდენციას.

საინტერესოა, რომ ბუნებაზე დაფუძნებული ჩარევების შედეგად შეიძლება მცირდებოდეს დაავადებათა გავრცელება, რაც, თავის მხრივ, სამედიცინო ხარჯების შემცირებასაც შეუწყობს ხელს მოქალაქეებისთვის.

დასკვნა

ლისაბონის ექსპერიმენტი იმის ნათელი დემონსტრაციაა, რომ ინოვაციური, ბუნებაზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებები შესაძლოა ყველაზე სახიფათო ჯანდაცვის გამოწვევების პასუხი გახდეს. კოღოებით კოღოებთან ბრძოლა — ეს არა პარადოქსი, არამედ მეცნიერებაში ფრთხილად დაგეგმილი, იმედისმომცემი სტრატეგიაა.

წყარო: optimistdaily.com

- რეკლამა -