პოლარული ციალი კოსმოსიდან — დედამიწის ანალოგი ცისარტყელისა

კოსმოსურმა აპარატმა პირველად მოგვცა შესაძლებლობა, თვალი გავადევნოთ პოლარული ციალის სრულ რგოლს — იმ ულამაზეს მოვლენას, რომელიც მიწიდან არასდროს ჩანს მთლიანად. ეს კადრები სამეცნიერო ღირებულებასთან ერთად უბრალოდ თვალს ახარებს.

რისი ნახვა გახდა შესაძლებელი

ESA-სა და ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიის ერთობლივი კოსმოსური მისია SMILE-მა ულტრაიისფერი კამერით გადაიღო ვიდეო, რომელშიც ჩრდილოეთის პოლუსის გარშემო ციალის მთელი ოვალი ერთიანად ჩანს. მიწაზე მდგომი ადამიანი ამ მოვლენის მხოლოდ მცირე ნაჭერს ხედავს, რადგან სინათლის ეს გვირგვინი ოთხ ათას კილომეტრამდე გადაჭიმვას შეიძლება. კოსმოსიდან კი მთელი ეს ციური ქარგა ერთ კადრში ეტევა.

დაჩქარებულ ჩანაწერში, რომელიც დაახლოებით ერთ საათს მოიცავს, ციალი ცვალებადია და თითქოს სუნთქვასა და ცოცხლობას ამჟღავნებს — ირხევა, ფართოვდება, იკუმშება. განსაკუთრებით გასაოცარია, რომ ის დღის მხარესაც კარგად ჩანს, სადაც მზის სიკაშკაშე მიწიდან დაკვირვებას პრაქტიკულად შეუძლებელს ხდის. კადრის პერიფერიაზე მოცურავე ნათელი წერტილები კი შორეული ვარსკვლავებია, რომლებიც SMILE-ის ორბიტული მოძრაობის გამო ძვრებად ჩანს.

რატომ არის ეს მეტი, ვიდრე ლამაზი სურათი

SMILE-ის მისია სამეცნიერო მიზნებს ემსახურება: მეცნიერები ცდილობენ გაიგონ, როგორ ურთიერთქმედებს მზის ქარი — დამუხტული ნაწილაკების ნაკადი — დედამიწის მაგნიტოსფეროსთან. სწორედ ეს ურთიერთქმედება იწვევს პოლარული ციალის ულამაზეს მოვლენას. ამ პროცესის ღრმა გაგება კი მომავალში დაგვეხმარება, უკეთ დავიცვათ ასტრონავტები, ხომალდები და დედამიწის ელექტრული ინფრასტრუქტურა მზის ძლიერი შტორმებისგან.

- რეკლამა -

• მზის ქარის და მაგნიტოსფეროს ურთიერთქმედების შესწავლა
• ასტრონავტებისა და კოსმოსური ხომალდების დაცვის გაუმჯობესება
• დედამიწის ელექტრული ინფრასტრუქტურის მზის შტორმებისგან დაცვა

ასე რომ, კოსმოსი არა მხოლოდ გვახარებს ულამაზესი ხილვით, არამედ ამავდროულად ჩვენი დაცულობისთვის საჭირო ცოდნასაც გვაძლევს.

რატომ ღირს ამის გახსენება

პოლარული ციალის სრული ოვალის პირველი ვიდეო მოგვაგონებს, რომ ბუნება ყოველთვის ჩვენზე დიდია — და ეს სიდიადე არა მუქარა, არამედ შთაგონებაა. ადამიანის ცნობისმოყვარეობა კი იმდენად ძლიერია, რომ კოსმოსში ავდივართ, რათა სილამაზეს თვალი მოვკიდოთ და ამასთანავე ჩვენი მომავალი უფრო უსაფრთხო გავხადოთ.

ეს კადრები კიდევ ერთხელ გვახსენებს, რომ მეცნიერება და სილამაზე ხშირად ერთი და იგივე მიმართულებით მიდის — და სწორედ ამ გზაზე იბადება ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენები.