ჩაის სარგებლიანობას ყველა აღიარებს. აზიაში ამ ცხელ სასმელს საუკუნეებია დიდი სიხშირით მიირთმევენ. ჩაი აცხრობს წყურვილს და აფხიზლებს, ამცირებს ქოლესტერინის დონეს და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მუშაობას არეგულირებს. მაგრამ, როგორც ნებისმიერ სასმელს, მასაც გარკვეული მინუსები აქვს, რომლებზეც მეცნიერები სულ უფრო ხმამაღლა საუბრობენ.
ტემპერატურა და სიძლიერე: ფარული საფრთხეები
ბრიტანელი პლასტიკური ქირურგი ჰენრი შარპი მოგვიწოდებს, რომ ჩაის სმის ჩვევა სისხლძარღვებზე უარყოფითად შეიძლება აისახოს. რამდენიმე ჭიქა ცხელი ჩაი მათ გაფართოებას იწვევს და შესაძლოა ცხვირიდან სისხლისდენა გამოიწვიოს. ამასთან, არსებობს ვერსია, რომ ძალიან ცხელმა სასმელმა საჭმლის მომნელებელ სისტემაში კიბოს განვითარების რისკი შეიძლება გაზარდოს.
სასმელის ოპტიმალურ ტემპერატურად ითვლება 50-60 გრადუსი. იდეალური მდგომარეობისთვის ახლად დასხმული ჩაი 5-7 წუთი ოთახის ტემპერატურაზე გააჩერეთ.
ინგლისის სამედიცინო მედიამ რამდენიმე პაციენტის ისტორია გამოაქვეყნა, რომლებიც ძალიან მაგარი სასმელების მღებით გამოირჩეოდნენ. 47 წლის ქალი 17 წლის მანძილზე 100-150 პაკეტით მოდუღებულ ჩაის სვამდა. მან პრაქტიკულად ყველა კბილი დაკარგა და კუნთებში სიმტკიცე შეეშალა. ეს ძვლის ფლუოროზია — ფტორის დაგროვება, რომელიც ძვალში მაგარი ჩაისგანაც ხვდება. დიეტოლოგები რეკომენდაციას გვიწევენ, დღეში 4-5 ჭიქაზე მეტი არ დავლიოთ.
მძიმე მეტალები და ღვიძლზე ზემოქმედება
2013 წელს კანადურმა სამედიცინო ჟურნალმა მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში ჩატარებული კვლევის შედეგები გამოაქვეყნა. ტოქსიკოლოგებმა აღმოაჩინეს, რომ ჩაის პაკეტებში მძიმე მეტალები იყო, მათ შორის ალუმინი და კადმიუმი. მეტალები ჩაის ფოთლებზე დაზიანებული ნიადაგიდან ხვდება, ხოლო ხშირად პლანტაციები ელექტროსადგურების სიახლოვეს მდებარეობს.
სასმელში მეტალების კონცენტრაცია მოხარშვის დროზეა დამოკიდებული. თუ პაკეტი წყალში 15-17 წუთია მოთავსებული, ტოქსიკური ნივთიერებების დონე უსაფრთხო ზღვარს სცდება. რაც უფრო დიდხანს ადუღებთ ჩაის, მით უფრო მეტი მავნე ნივთიერება ხვდება ფოთლებიდან წყალში. ოპტიმალური დრო 3 წუთამდეა. ასევე, შეგიძლიათ მიმართოთ თეთრ ჩაის — მისი ფოთლები ძალიან ახალგაზრდა იჭრება და მეტალების დოზის ათვისებას ვერ ასწრებს.
მცენარეულ ჩაიში კი ხანდახან ტოქსინები ხვდება, რომლებიც ღვიძლის გაღიზიანებას იწვევენ. 2015 წელს მცენარეული ჩაის 44 სახეობა შეისწავლეს ბავშვებისა და ორსულებისთვის დანიშნული. მეცნიერებმა ალკალოიდები შემთხვევათა 86 პროცენტში აღმოაჩინეს. ზრდასრული ადამიანისთვის ეს დოზა, როგორც წესი, უსაფრთხოა, თუმცა ახალშობილებთან და ორსულებთან საქმე სხვანაირადაა — პატარა წონის შემთხვევაში ორგანიზმი დედისგან მიღებულ ტოქსინებს ვერ უმკლავდება.
რკინის დეფიციტი და უძილობა
2011 წელს კალიფორნიაში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ჩაი ორგანიზმში რკინის გადამუშავებას ეწინააღმდეგება. თუ ჭამის შემდეგ რეგულარულად სვამთ ჩაის, შეიძლება კვებასთან დაკავშირებული რკინის დეფიციტი აღმოგაჩნდეთ, რაც გამოიხატება კანის მდგომარეობის გაუარესებაში, ანემიაში და სხვა. სწორედ ამიტომ, ჩაის დალევამდე სულ მცირე 20 წუთი დაიცადეთ.
ჩაიში არსებული კოფეინი და არომატული ნივთიერებები კი უძილობის გამომწვევი ერთ-ერთი ფაქტორია. გამოსაფხიზლებელი მოქმედებით პულსი ხშირდება, სისხლის მიმოქცევა ძლიერდება, ადრენალინის გამოყოფა იზრდება და ცენტრალური ნერვული სისტემა იღვიძებს. დილის რთული დღის დასაწყისში ეს, რა თქმა უნდა, მისასალმებელია. საღამოს კი ამ სასმელმა ძილი შეიძლება დაარღვიოს. თუ საღამოს თბილ სასმელს ვეღარ უარყოფთ, მიმართეთ მცენარეულ ჩაის, რომელსაც შავისა და მწვანისგან განსხვავებით გაცილებით ნაკლები კოფეინი აქვს.
რა გვჭირდება გასათვალისწინებლად
- ჩაი მიირთვით 50-60 გრადუს ტემპერატურაზე და სმამდე 5-7 წუთი გააჩერეთ.
- დღიური ნორმა არ უნდა აღემატებოდეს 4-5 ჭიქას.
- ჩაის პაკეტი წყალში 3 წუთზე მეტხანს ნუ გააჩერებთ.
- ჭამის შემდეგ მაინც 20 წუთი დაიცადეთ ჩაის დასალევად.
- ორსულობის პერიოდში მცენარეული ჩაის მოხმარება ექიმთან შეათანხმეთ.
- საღამოს ჩაის ნაცვლად კოფეინის გარეშე მცენარეულ სასმელს მიანიჭეთ უპირატესობა.
ჩაი კვლავ რჩება ერთ-ერთ ყველაზე სასარგებლო სასმელად, თუ მის მოხმარებას გონივრულად და ზომიერად მივუდგებით. ზემოთ ჩამოთვლილი ფაქტები მოწოდებულია არა ამ სასმელის შესაშინებლად, არამედ იმისთვის, რომ ჩაის ყოველი ჭიქა ჭეშმარიტ სიამოვნებად და სარგებლად გადაიქცეს.
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი პოზიტივი. (2025). რითია მავნე ჩაი: მეცნიერების 6 მოულოდნელი აღმოჩენა. 6 ოქტომბერი, 2025. https://shenipositive.ge/ritia-mavne-chai-metsnierebis-6-moulodneli-aghmochena/



